بیانیه مبانی فلسفی و مبانی تلفیقی پست‌مدرنیسم از دیدگاه نادر اردلان | تحلیل نظری پست مدرن (فایل Word)

پست‌مدرنیسم یکی از مهم‌ترین جریان‌های فکری، فرهنگی و هنری دوران معاصر است که در واکنش به اندیشه‌ها و دستاوردهای مدرنیته شکل گرفت. این رویکرد با نقد عقل‌گرایی مطلق، روایت‌های کلان و باور به حقیقت واحد، به مفاهیمی چون تکثر، نسبیت و تنوع فرهنگی توجه ویژه‌ای دارد. بررسی مبانی فلسفی پست‌مدرنیسم به درک بهتر تحولات فکری و هنری در جهان معاصر کمک می‌کند.

در این پژوهش، در 15 صفحه، به  بررسی و تحلیل بیانیه مبانی فلسفی و مبانی تلفیقی پست مدرنیسم نادر اردلان پرداخته شده است.

بیانیه مبانی فلسفی

 پست مدرنیسم جنبشی است فلسفی, فرهنگی و هنری دوران معاصر در واکنش به فلسفه و هنر مدرن. و از آن جایی که پست مدرنیسم مدعی است که از نارسایی ها و نواقص عصر مدرنیسم بی بهره است, برای آشنایی با فلسفه پست مدرنیسم, شناخت مدرنیسم لازم و ضروری می باشد.

در پاسخ به سوال مدرنیته چیست بر اساس عقیده زیگمونت باومن: واژه مدرن در قرن 17 وارد عرصه منازعات روشنفکری اروپای غربی شد. مدرن به معنی “رایج”،”متداول” ، “جدید” بود.

مدرنیته منکر هر گونه اقتدار و اعتبار برای گذشته بود و هیچ گونه احترام و حرمتی برای گذشته و سنت قائل نبود. مدرنیته را میتوان عصری توصیف کرد که ویژگی شاخص آن تحولات دائمی است_ عصری آگاه از این ویژگی شاخص خود، عصری که آفرینش­های مادی و معنوی خود، دانش و اعتقادات خود را به عنوان جریاناتی سیال، گذرا،متغییر و غیر  قطعی تلقی می­کند، جریاناتی که صرفا باید تا “اطلاعیه بعدی” به آن­ها باور داشت و عمل کرد، جریاناتی که در نهایت ارزش و اعتبار خود را از دست داده و جای خود را به جریاناتی جدید و بهتر می­سپارند.

تمام وجوه زندگی مدرن تمایل فزاینده­ای به عقلانی شدن دارد.

دکارت از پایه گذاران فلسفه مدرن با این گفته خود که “من فکر می­کنم پس هستم“ تاکید ذهنیت مدرن بر عقل و عقل گرایی را میرساند. عقلگرایی عبارت است از حذف یا سرکوب هرچیز غیر عقلانی.

مدرنیته نتوانست دنیای آرزوهایی که برای انسان مدرن ترسیم کرده بود به واقعیت تبدیل کند و اعتبار خود را از دست داد و پست­مدرن روی­کار آمد و می­توان آن را به مثابه“بازگشت به محتوا“ دانست. در ادامه به بررسی فلسفه پست­مدرن و نظریات نظریه پردازان پست مدرن می­پردازیم.

پیشوند پست ((post را در فارسی به معنای بعد. پس. پسا  برگردانده اند. پیشوند پست در پست مدرن اشاره به این دارد که پست مدرن چیزی است که پس از مدرن می آید جایگزین آن می شود.یا آن را مختل می­کند.

اصطلاح “پست مدرن“ اولین بار در 1917 به وسیله فیلسوف آلمانی رودلف پانویتس برای توصیف هیچگرایی فرهنگ غربی قرن بیستم به کار رفت.این واژه مجددا در 1934 در آثار منتقد ادبی اسپانیایی فدریکو آونیس در اشاره به واکنشی علیه مدرنیسم ادبی ظاهر شد. همچنین این اصطلاح به دو طریق بسیار متفاوت در انگلستان به کار گرفته شد، برای به رسمیت شناختن شکست مدرنیسم دنیوی و بازگشت به مذهب و دیگری اشاره به ظهور جامعه توده­ای پس از جنگ جهانی اول که درآن طبقه­ی کارگر اهمیتی بیش از طبقه سرمایه دار پیدا می­کند. کاربرد این اصطلاح در فلسفه به دهه هشتاد برمی­گردد که اولا برای اشاره به فلسفه فرانسوی پساساختارگرایی و ثانیا برای دلالت بر واکنشی عمومی علیه عقل گرایی مدرن.

بیانیه تلفیقی نادر اردلان

پست مدرنیسم جنبشی است فلسفی, فرهنگی و هنری دوران معاصر در واکنش به فلسفه و هنر مدرن و پست مدرنیسم مدعی است که از نارسایی ها و نواقص عصر مدرنیسم بی بهره است و می­توان آن را به مثابه“بازگشت به محتوا“ دانست. کاربرد این اصطلاح در فلسفه به دهه هشتاد برمی­گردد که اولا برای اشاره به فلسفه فرانسویی پساساختارگرایی و ثانیا برای دلالت بر واکنشی عمومی علیه عقل گرایی مدرن، ناکجاآبادگرایی و آنچه بنیان گرایی نامیده می­شد.

بسیاری از شارحان و نظریه پردازان پست مدرن عقیده دارند “پست مدرنیته” و “پست مدرن” عمدتا نوعی وضعیت، موقعیت یا شرایط است و در مراحل آغازین خود قرار دارد، هنوز ویژگی ها و شاخصه­های تعین کننده آن جا نیافتاده است. لیوتار در تعریفی که از پست مدرنیسم ارایه می­دهد آن را “ناباوری و عدم ایمان به هرگونه روایت کلان یا فراروایت” می­داند.

می­توان پست مدرن را نوعی صورت بندی و رخساره در حال ظهور و شکل گیری تلقی نمود. برای مثال براساس دوره بندی چالز جنکز که از پست مدرن به عنوان “مدرن متاخر” یا “مدرن پیشرفته“ یاد می­کند و برخلاف پندار رایج در میان سایر پست مدرنیست­ها، آن را نه تنها گسست و انقطاع از مدرن و مدرنیته نمی­داند بلکه آنرا تداوم و تکامل مدرنیته محسوب می­دارد.

یکی از مضامین اصلی مورد حمله در فلسفه پست مدرن مضمون روشنگری و دستاوردهای مختلف ان است. تم اصلی اکثر آثاری که از فلاسفه پست مدرن خلق شده­اند حمله و انتقاد علیه روشنگری ان است. پست مدرنیست به نفی وحدت گرایی و اعتقاد به کثرت و نسبیت می­پردازد. پست مدرنیست ها به تبع نیچه، مخالف قرار دادن یک حقیقت مرکزی برای زندگی هستند؛ چرا که در این صورت باید دیگر وجوه زندگی را منکر شویم. در واقع زندگی کلیتی از تفاوت ها و تکثرها و پراکندگی هاست که نمی توان آن را به یک اصل واحد, یا یک غایت و آرمان یگانه فروکاست. از این رو, پست مدرن در تضـاد با آرمـان گـرایی, غـایـت گرایی, و ذات گرایی است. لیوتار، پست مدرن را مقاومتی در برابر تبییـن های واحـد, (نفـی فرا روایت ها) معـرفی مـی کند. و برخلاف مدرنیسم که فرهنگ و عقلانیت غرب مدرن را، به عنوان تنها راهکار سعادت تلقی می کند, پست مدرنیسم بر اساس باور پلورالیستی خود, برای همه جریانات منطقه ای و محلی حق حیات و اعتبار قائل است.

در این پژوهش، ابتدا مفهوم مدرنیته و ویژگی‌های آن مانند عقل‌گرایی، تغییرات مداوم و بی‌اعتباری سنت‌ها بررسی شده و سپس پست‌مدرنیسم به عنوان واکنشی به محدودیت‌های مدرنیته معرفی گردیده است. بر اساس دیدگاه‌های نظریه‌پردازانی مانند لیوتار، پست‌مدرنیسم با نفی فراروایت‌ها و پذیرش کثرت‌گرایی، رویکردی متفاوت به فرهنگ و اندیشه ارائه می‌دهد. همچنین در بیانیه تلفیقی نادر اردلان تلاش شده است ارتباط میان این مفاهیم فلسفی با حوزه‌های فرهنگی و هنری تبیین شود.

برای مشاهده و بهره مندی از اطلاعات تکمیلی می توانید به فایل پیوست این پژوهش با فرمت WORD مراجعه کنید.

برای مشاهده سایر پژوهش های رویکردها و نظریات معماری در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته معماری در این لینک موجود است.