پست مدرنیسم یکی از جریانهای مهم فکری و هنری در نیمه دوم قرن بیستم است که تأثیر گستردهای بر معماری معاصر گذاشته است. این جریان به عنوان واکنشی در برابر اصول خشک و یکسانسازی معماری مدرن شکل گرفت و تلاش داشت تا با بازگشت به معنا، تاریخ، فرهنگ و هویت، رویکردی متفاوت در طراحی معماری ارائه دهد. در این میان، معماران و نظریهپردازان مختلفی به تبیین مفاهیم پست مدرنیسم پرداختهاند که از جمله آنها میتوان به چارلز جنکس اشاره کرد که با کتاب «زبان معماری پست مدرن» نقش مهمی در معرفی این جریان ایفا کرد.
در این پژوهش ۱۴ صفحهای، بیانیه عام و خاص پست مدرنیسم از دیدگاه نادر اردلان مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش بیانیه عام، زمینههای شکلگیری پست مدرنیسم در معماری و تحولات نظری آن مورد بررسی قرار میگیرد. در بخش بیانیه خاص نیز تلاشهای نادر اردلان برای شناخت و تبیین معماری ایرانی–اسلامی و استخراج اصول طراحی معاصر از آن بررسی میشود. دیدگاههای او که در کتاب مهم «حس وحدت» مطرح شدهاند، نشاندهنده تلاشی برای پیوند میان سنت معماری ایرانی و نیازهای معماری معاصر هستند.
بیانیه عام نادر اردلان (پست مدرن)
پست مدرنیسم گسترده ترین تاثیرش را در دهه های 1960و 1970 در مهم ترین هنر اجتماعی ،یعنی معماری، بر جای گذاشت. بنیان این تاثیر در سال 1961 با کتاب بی نظیر خانم جین جیکوبز به نام “مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکا” نهاده شد. جیکوبز به جنبش ارتدوکس اصلاحات شهری آن زمان، که در آن مدرنیسم با سیاست های دولت رفاه دست به دست هم داده بودند تا برای فقرا مجتمع های مسکونی تک نفره بسازند حمله کرد.
چالرز جکنز معمار و نویسنده در زمینه معماری نخستین کسی بود که در سال 1975 اصطلاح پست مدرن را به معنی جدایی از مدرنیست به کار برد. کتاب او به نام زبان معماری پست مدرن در سال 1977 وی را به مشهورترین شارح وتحلیل گر پست مدرنیسم و تحولات آن در معماری تبدیل کرد.
بسیاری افراد تمایل چندانی ندارند که تاریخ دقیق عصر پست مدرن را مشخص سازند و به گونه ای رمز آلود اظهار می دارند که:
“البته پست مدرنیسم بیشتر یک حالت یا وضعیت ذهنی و اندیشگی است تا یک حادثه تاریخی مشخص”
چالرز جکنز بر خلاف این افراد معتقد است که پست مدرنیست در معماری درست در ساعت سه و سی و دو دقیقه بعد از طهر روز پونزده ژوئیه 1972 با مرگ ناگهانی عصر مدرن در معماری ، پا به عصر وجود نهاد ، یعنی زمانی که پروژه عظیم توسعه مسکن پروئیت -ایگو در سن لویس به عنوان محیطی نا مناسب برای سکونت افراد کم در امدی که در آن اسکان داده شده بودند با دینامیت منفجر گردید آغاز شد. پروژه ای که زمانی از آن به عنوان کامل ترین ماشین مدرن برای زندگی یاد می شد.
بیانیه خاص نادر اردلان
تلاش نادر اردلان برای شناخت معماری ایرانی اسلامی و یا به عبارت دیگر فهم معماری اسلامی ایرانی، او را به مطالعه آثار به جای مانده در تاریخ معماری ایران و جستجو در مبانی نظری آنها ترغیب نمود، در حقیقت نادر اردلان تلاش داشت ضمن مواجهه با آثار ایرانی اسلامی، آنها را بفهمد و از این فهم به اصول و معیاری برای طراحی معماری در عصر حاضر دست یابد. لاله بختیار در شرح این امر می گوید:
«امروز در غرب جایی وجود دارد به نام مال وقتی شما آن را طی میکنید انگار بازار کاشان است. یعنی فکر مارا گرفتند و چیز امروزی درست کردند. ما هم مانده ایم با بازارهای بریده بریده که اصالت خود را از دست داده است. اصل این کتاب(حس وحدت) این بود که این چیزهای خوب را که سندی بشری است و دارای قدمت نگاه کنیم و اگر برایشان منطقی موجود بود از این روش ها استفاده کنیم و بعد شهر و ساختمان را به آن صورت بسازیم.»
به این ترتیب جریاناتی که به آن اشاره شد اردلان را مواجه با مساله درک معماری اسلامی ایرانی و اخذ اصول و معیار طراحی برای خلق آثاری معاصر قرار داد کتاب حس وحدت به عنوان حاصل تلاش برای رسیدن از کالبد به مفهوم و اخذ اصول و معیار برای طراحی توسط اردلان به نگارش در آمده است. در این اثر برای نخستین بار معماری اسلامی و ایرانی از زاویه فلسفه و عرفان مورد بررسی قرار گرفته است.
برای مشاهده و بهره مندی از اطلاعات تکمیلی می توانید به فایل این پژوهش با فرمت WORD مراجعه کنید.
منابع مورد استفاده در این پژوهش به شرح زیر است :
-
- بانی مسعود امیر، معماران معاصر ایران (در تکاپوی بین سنت و مدرنیته)، نشر هنر معماری قرن، 1388
- کهون، لارنس، متن هایی برگزیده از مدرنیسم تا پست مدرنیسم، ویراستار فارسی عبدالکریم رشیدیان، نشر نی 1381
- نادر اردلان، لاله بختیاری، حس وحدت (نقش سنت در معماری ایرانی)، نشر علم معمار رویال، 1390
- http://ardalanassociates.com/about/about-nader-ardalan/
برای مشاهده سایر پژوهش های رویکردها و نظریات معماری در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته معماری در این لینک موجود است.
.فقط مشتریانی که این محصول را خریداری کرده اند و وارد سیستم شده اند میتوانند برای این محصول دیدگاه ارسال کنند.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.