بررسی اثرات فضایی منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی بر سکونتگاه‌های عسلویه | پاورپوینت ۱۶ اسلاید

استقرار صنایع بزرگ‌مقیاس در مناطق پیرامونی، همواره محرک تغییرات شگرفی در ساختار فضایی و اجتماعی سکونتگاه‌های بومی بوده است. منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی به عنوان یکی از قطب‌های استراتژیک انرژی کشور، نمونه‌ای بارز از این تحولات سریع و گسترده است. پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان «شهری شدن» سکونتگاه‌های پیرامون این منطقه، به بررسی این پرسش کلیدی می‌پردازد که چگونه ورود صنعت توانسته است زیرساخت‌ها، معیشت و بافت کالبدی عسلویه را متحول کند. این تحقیق با نگاهی انتقادی به پیامدهای مثبت و منفی این توسعه، دیدگاهی جامع از تعامل میان «توسعه صنعتی» و «زندگی بومی» ارائه می‌دهد.

در ادامه می توانید مواردی که مورد نظر قرار گرفته است را مشاهده نمایید :

• • معرفی محدوده مورد مطالعه
  • بخش عسلویه قبل از ورود صنعت دهه 60 و اوایل 70
  • ورود صنعت در اواسط دهه 70
  • مطالعات جمعیتی
  • تحلیل بخش اقتصادی عسلویه
  • پیامد های اقتصادی اثرات منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی بر بخش عسلویه
  • تحلیل بخش کالبدی – فضایی عسلویه
  • پیامد های کالبدی – فضایی منطقه اقتصادی پارس جنوبی بر بخش عسلویه
  • جمع بندی بحث

همانطور که از موارد فوق به دست می آید هدف از این پژوهش ، بررسی اثرات فضایی منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی بر سکونتگاه های عسلویه می باشد .سه پرسش اساسی در این پژوهش به شرح زیر است :

• • شرایط احداث تاسیسات صنعتی بزرگ مقیاس چیست؟
  • برای برنامه ریزی و سرمایه گزاری در این حوزه، چه ابعاد دیگری باید مورد توجه قرار گیرد؟
  • شرایط استراتژیک و وضعیت شهر عسلویه در قبل از ورود صنعت به این قسمت چگونه بوده است؟

وضیعت بخش عسلویه در در دهه 60 و 70 پیش از ورود صنعت ، در ابعاد چهارگانه جمعیتی ، فرهنگی ، اقتصادی و فضایی به شرح زیر بود :

جمعیتی :

• • جمعیت حدود 6400 نفری عسلویه  و 10 هزار نفری کنگان
  • دارای 2 بخش شهری و 21 بخش روستایی
  • بعد خانوار 6

فرهنگی :

• • بخش عمده عرب و سنی
  • دارای 2 بخش شهری و 21 بخش روستایی

اقتصادی :

• • عدم وجود مهارت های فنی و حرفه ای نیازمند پروژه های صنعتی
  • معیشت از راه کشاورزی و دامپروری و محصولات دریایی

فضایی :

• • دورافتاده بودن و عدم امکانات شهری
  • فاقد خیابان کشی و خدمات اولیه زندگی
  • عدم وجود امکانات رفاهی اولیه

اما در دهه 70 این بخش شاهد تحولات عظیمی بود :

• • کشف ذخایر عظیم گازی – کشف ذخایر گازی پارس جنوبی و آغاز بهره برداری از این منابع
  • سرمایه گذاری انبوه – سرمایه گذاری بیش از 17 میلیون دلار در بخش صنعت و ایجاد زیرساخت های لازم
  • پیشرفت سریع پروژه های صنعتی تعریف شده – در حال حاضر 8 درصد منابع گازی جهان و 48 درصد منابع گازی ایران در این منطقه است.

در ادامه پژوهش ، به بررسی مطالعات جمعیتی ، اقتصادی و کالبدی – فضایی این محدوده پرداخته شده است که در فایل پاورپوینت پژوهش قابل مشاهده می باشد

در انتها می توان گفت ، توسعه منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی دارای پیامد ها و نتایجی بوده است که به طور خلاصه آورده شده است:

• • توسعه نیافته باقی ماندن بخش اعظمی از زندگی بومیان و تحمیل شدن برخی پیامد های اجتماعی – فرهنگی – اقتصادی بر آنها
  • بهبود وضعیت خدماتی ساکنین بومی در عین ایجاد حس نابرابری و نارضایتی در اثر استقرار پرسنل شرکت نفت در این منطقه
  • افزایش 38 درصدی رشد اشتغال در جمعیت فعال ساکن محدوده
  • عدم مسوولیت پذیری سایر ارکان دولتی در برنامه ریزی فرابخشی و توسعه نیافتگی یکپارچه محدوده
  • هجوم کارگران و مهاجران غیر بومی به منطقه

منابع مورد استفاده در این پژوهش عبارتند از :

• • امیری، سید نورالدین، 1390، نقش منطقه ویژه اقتصادی بر مراکز جمعیتی بخش عسلویه، رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی
  • شرکت نفت و گاز ایران، 1388، پارس جنوبی تجلی اراده ملی، انتشارات وزارت نفت، تهران
  • طالبیان، امیر، 1387، تحلیل تاثیر اجتماعی توسعه صنعتی در منطقه عسلویه، فصل نامه علوم اجتماعی، سال سوم، شماره 33
  • مرکز آمار ایران، 1395، سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375-1395، مرکز آمار ایران، تهران
  • معاونت برنامه ریزی استان داری بوشهر، 1388، گزارش اقتصادی-اجتماعی استان بوشهر، انتشارات معاونت برنامه ریزی استان بوشهر، بوشهر

برای مشاهده سایر پژوهش های بخش  برنامه ریزی منطقه ای در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته شهرسازی در دروس مختلف به این لینک موجود است.