پروژه کارگاه طراحی شهری ۲؛ طراحی محور امام خمینی تهران

طراحی محور امام خمینی تهران یکی از موضوعات مهم در بازآفرینی شهری و ارتقای کیفیت فضاهای عمومی در بافت تاریخی پایتخت به شمار می‌آید. این محور به دلیل موقعیت راهبردی خود در اتصال خیابان‌ها و میدان‌های مهم تاریخی تهران، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک فضای شهری سرزنده، گردشگرپذیر و انسان‌محور دارد. پروژه حاضر با تکیه بر تحلیل دقیق محدوده، ارائه راهبردهای طراحی و توجه هم‌زمان به نیازهای عابران پیاده، دوچرخه‌سواران، سالمندان و سایر گروه‌های اجتماعی، نمونه‌ای حرفه‌ای از یک طرح طراحی شهری در مقیاس محور تاریخی ارائه می‌دهد.

در این پروژه ، در 10 شیت با فرمت JPG با کیفیت  تصویر بالا ، کارگاه طراحی شهری 2 ، با موضوع طراحی محور امام خمینی تهران ، آورده شده است . شیت اول این پروژه به شناخت و تحلیل محدوده می پردازد و در سایر شیت ها وارد مبحث طراحی می شویم . در ادامه لیستی از اهم مواردی که در این پروژه مورد بررسی قرار گرفته است را می توانید مشاهده کنید:

• • شیت اول – شناخت و تحلیل
    • موقعیت محدوده در منطقه 12
    • موقعیت محدوده گردشگری
    • نقشه سازمان فضایی
    • نقشه تحلیل یکپارچه
    • پلان راهبردی
  • شیت دوم – طراحی محور امام خمینی
    • موقعیت محور در محدوده گردشگری
    • محدوده طراحی محور امام خمینی
    • نقش محور در پیاده راه سازی بافت تاریخی
    • نقش عابر پیاده در محورها
    • نقش دوچرخه سواری
    • طرح ساماندهی محور امام خمینی – سیاست ها
  • شیت سوم – طراحی محور امام خمینی
    • طرح ساماندهی محور امام خمینی – چشم انداز
    • مبانی نظری طرح – گیمیفیکیشن محیطی ، شهر دوستدار سالمند
  • شیت چهارم – طراحی محور امام خمینی
    • راهنمای طراحی
    • پلان راهبردی
    • چارچوب طراحی شهری
  • شیت پنجم – طراحی محور امام خمینی
    • دید پرنده محور
    • پلان طراحی
    • مقطع عرضی خیابان
  • شیت ششم – طراحی محور امام خمینی (نماهایی از مبلمان و تاسیسات شهری به کار رفته در محیط)
  • شیت هفتم – نماسازی یکپارچه محور امام خمینی
  • شیت هشتم – گیمیفیکیشن شهری
  • شیت نهم – طراحی محور امام خمینی
    • دید پی در پی
    • مبلمان شهری
  • شیت دهم – طراحی پلازای عمومی

چشم انداز محور امام خمینی ، بر اساس طرح زیر به شرح زیر است :

محور امام خمینی (ره)، محور بازی و سرگرمی قلب تاریخی تهران بزرگ، محوری سرزنده، حضور پذیر و اصیل است. این محور تاریخی – گردشگری به علت وجود عناصر با ارزش تاریخی نظیر سردر و مجموعه باغ ملی قابلیت جذب گردشگر را دارد. گردشگران به علت وجود امکانات تفریحی و استراحتی موجود در محور و وجود جذابیت هایی نظیر بازی های همگانی و گروهی، برای رسیدن به باغ ملی و مجموعه های تاریخی واقع در خیابان سی تیر، از محور امام خمینی عبور می کنند. وجود این بازی ها تعاملات اجتماعی سازنده کاربران فضا را افزایش داده است. این محور اتصال دهنده خیابانها ناصر خسرو، باب همایون و سی تیر و نیز میدان های توپخانه و حسن آباد بوده و از مفصل های اصلی محدوده بافت تاریخی تهران می باشد. پلازای موجود در این محور فضایی جمعی بوده که پذیرای تمامی اقشار جامعه به خصوص سالمندان بوده و امکانات رفاهی متناسب با آن ها را فراهم کرده است. این پلازا ارتباط فضایی خیابان سی تیر و پارک شهر را فراهم کرده و خود با شخصیت منحصر به فردی که دارد موجب جذب افراد به این محدوده می شود. تمامی محور امام خمینی با توجه به نیازهای اقشار مختلف به خصوص افراد کم توان طراحی شده و افراد در این فضا از ایمنی و امنیت بالایی برخوردارند.

اهداف مدنظر برای دستیابی به این چشم انداز را می توان به شرح زیر بیان کرد :

• • ارتقای نقش گردشگری – تفریحی
  • ارتقای کیفیت نظام حرکت  دسترسی
  • ساماندهی نظام کاربری
  • ارتقای کیفیت زیبایی شناختی

اصول طراحی مدنظر در این پروژه به شرح زیر است :

گیمیفیکیشن «… استفاده از خصوصیت ها و تفکرات بازی گونه است در زمینه هایی که ماهیت بازی نداشته و اتفاقا بسیار جدی و مهم هم هستند، با استفاده کردن از انگیزاننده های طبیعی برای به حرکت درآوردن مخاطب … » در مبحث شهر گیمیفای شده، یک موضوع مهم است و آن اینکه شهروندان با تمامی روحیات محتلف و خلق و خوی های گوناگونی که دارند، همگی در یک امر باهم شباهت دارند و آن علاقه به تفریح، هیجان، بازی و شادی است که در روح کودک درون همه ما آدمیان نهفته شده است. در این معنا باطرح ریزی اتفاقات بازی گونه، گیمیفیکیشن محیطی رخ نشان داده و احساس تعلق به محیط، مشارکت اجتماعی، هویت، اجتماع پذیری و دوری از انزوای شخصی در روان مدرن و … را به دست می آوریم آن هم با اضافه کردن مکانیک های بازی انگاری شده به محیط (نجارازلی، ۱۳۹۷).

شهر دوستدار سالمند : بر اساس رویکرد سازمان بهداشت جهانی، شهرهای دوستدار سالمند، شامل آن دسته از فضاهای شهری می باشند که توزیع خدمات عمومی در آن ها به گونه ای است که دارای حداکثر تناسب با نیازها و محدودیت های افراد سالمند است. طبق این تعریف، خدمات حمل و نقل، امور اداری، شبکه های مخابراتی و ارتباطات رسانه ای، ساخت و ساز اماکن و طراحی معماری شهری، خدمات فرهنگی و بهداشتی به شکلی ارائه می شود که افراد سالمند بدون وابستگی بابا دریافت حداقل کمک از سوی دیگران بتوانند از آنها بهره مند شوند (زرقانی و دیگران، 1394 ).

در ادامه شیت چهارم این پروژه مشتمل بر راهنمای طراحی ، پلان راهبردی و چهارچوب طراحی شهری را مشاهده می نمایید .

برای دسترسی و مشاهده سایر شیت ها با کیفیت بالا و با فرمت JPG می توانید به فایل پیوست مراجعه کنید.

این محصول، یک پروژه کامل و خوش‌ساخت برای درس کارگاه طراحی شهری ۲ است که علاوه بر تحلیل بستر و ساختار فضایی محور امام خمینی، راهکارهای طراحی را با نگاهی خلاقانه و کاربردی ارائه می‌کند. وجود ۱۰ شیت گرافیکی باکیفیت، توجه به طراحی انسان‌محور، پیوند با گردشگری شهری، ساماندهی حرکت و دسترسی، طراحی پلازای عمومی و استفاده از رویکردهای نوین مانند بازی‌وارسازی محیط و شهر دوستدار سالمند، ارزش این فایل را دوچندان کرده است. اگر به دنبال یک نمونه حرفه‌ای برای ارائه دانشگاهی، الگوبرداری در پروژه‌های مشابه یا مطالعه روش طراحی محورهای تاریخی شهری هستید، این پروژه انتخابی بسیار مناسب خواهد بود.

برای مشاهده سایر پروژه های بخش  کارگاه شهرسازی در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته شهرسازی در دروس مختلف به این لینک موجود است.