پاورپوینت تحلیل طرح جامع منطقه اصفهان (مصوب ۱۳۶۵) | شناخت، تحلیل و طرح در ۴۵ اسلاید

طرح جامع منطقه اصفهان (مصوب ۱۳۶۵) یکی از مهم‌ترین اسناد برنامه‌ریزی منطقه‌ای در ایران است که با هدف مدیریت روابط پیچیده شهر اصفهان با سکونتگاه‌ها و فعالیت‌های پیرامونی تدوین شد. این طرح با رویکرد سه‌سطحی شناخت–تحلیل–طرح، ابتدا حوزه‌های نفوذ و ساختار فضایی منطقه را معرفی می‌کند، سپس به تحلیل عدم تعادل‌های جمعیتی و عملکردی می‌پردازد و در نهایت، چارچوب توسعه آینده را بر پایه محور حیاتی زاینده‌رود و جلوگیری از اتصال بی‌رویه پهنه‌های شهری–صنعتی ارائه می‌دهد. این پاورپوینت، چکیده‌ای آموزشی و قابل ارائه از همین ساختار و محتوای طرح است.

در این پژوهش ، در 45 اسلاید ، به  بررسی و تحلیل طرح جامع منطقه اصفهان مصوب 1365پرداخته شده است . در ادامه لیستی از اهم مواردی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است را می توانید مشاهده کنید:

• • چكيده
  • مقدمه
  • شناخت

• • تحلیل

• • طرح

به علت ارتباط شدید اقتصادی، اجتماعی، عملکردی و فیزیکی شهر اصفهان با نقاط مسکونی و دیگر عناصر اطراف آن و لاینفک بودن آنها از یکدیگر، لزوم انجام مطالعات در مقیاس منطقه اصفهان و تهیه طرح در این مقیاس خود را نشان داد.لذا تهیه طرح جامع منطقه اصفهان مقدم بر تهیه طرح تجدید نظر در طرح جامع شهر اصفهان اجتناب ناپذیر گردید.از همین رو تهیه این طرح به همراه طرح تجدید نظر در سال 1363 آغاز گردید.

طرح جامع منطقه اصفهان بر اساس مدل سه سطحی (شناخت ، تحلیل و طرح )، تهیه و تنظیم شده است . بناراین ، در این پژوهش ، طبق همین الگو ، خلاصه ای از این طرح ارائه شده است . در اینجا به اختصار بخش هایی از هرکدام از این بندها ارائه می شود :

در بخش شناخت :

حوزه نفوذ قطب اقتصادی اصفهان

حوزه عمل وسیع شهر اصفهان شهرهای کاشان، گلپایگان، شهرکرد، بروجن، سمیرم و شهرضا را در خود میگیرد. اگر این حوزه را بر خطوط تقسیمات کشوری منطبق کنیم حوزه نفوذ شهر اصفهان در استان اصفهان و چهارمحال و بختیاری با مساحت 1202790  کیلومتر مربع قرار میگیرد . اصطلاحا آن را قطب اقتصادی اصفهان می‌نامیم .

حوزه نفوذ جلگه اصفهان

با کنار گذاشتن برخی شهرها مانند کاشان،شهرکرد، شهرضا و… که هریک از استقلال نسبی به عنوان یک قطب اقتصادی برخوردار هستند، حوزه نفوذ دیگر اصفهان بدست می آید  شامل شش شهرستان اصفهان، نجف آباد، خمینی شهر، لنجان، فلاورجان و شهرضا خواهد بود و مساحتی برابر 30850 کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد. اصطلاحا آن را جلگه اصفهان می‌نامیم .

حوزه نفوذ آگلومراسیون اصفهان

در قلب قطب اقتصادی اصفهان منطقه ای وجود دارد که پتانسیل جمعیتی نقاط مسکونی در آن بسیار بالاست. شهرستانهای لنجان، فلاورجان،خمینی شهر و بعضی دهستان های شهرستان های اصفهان،نجف آباد و شهرضا را در خود می‌گیرد. اصطلاحا آن را آگلومراسیون اصفهان می‌نامیم.

از میان حوزه های نفوذ فوق الذکر، محدوده حوزه نفوذ قوی شهر اصفهان (آگلومراسیون اصفهان) به عنوان محدوده منطقه اصفهان انتخاب گردیده است.

منطقه مورد نظر این طرح ، منطقه ایست به مرکز اصفهان و به شعاع 40 تا60 کیلومتر با مساحتی بالغ بر5580 کیلومتر مربع معادل 8/5 درصد مساحت کل استان . این منطقه دربرگیرنده 67 درصد جمعیت استان که 80/9 درصد آن را جمعیت شهرنشین تشکیل می‌دهد ، می باشد . اکثر نقاط مسکونی با جمعیت زیاد استان در این منطقه واقع اند. اما علی رغم این موضوع تعداد زیادی نقطه مسکونی با جمعیت پایین در منطقه وجود دارد که نشانگر نامتعادل بودن توزیع جمعیت در منطقه است.

به علت جریان داشتن رودخانه زاینده رود، منطقه اصفهان از وضعیت مطلوب کشاورزی برخوردار و یک سوم اراضی زیر کشت استان را به خود اختصاص داده است. کارایی اراضی منطقه نسبت به اراضی استان و حتی کشور بالاست و از نظر میزان تولید گندم، چغندر قند، پیاز و حتی برنج بر واحد سطح مقام اول را در ایران داراست.

در بخش تحلیل :

عدم تعادل منطقه اصفهان و دیگر نقاط استان سبب ایجاد مشکلات زیر گردیده است:

ناپایدار بودن سیستم اسکان جمعیت سبب بروز مشکل زیر شده است:

• • منطقه اصفهان در گذشته یک سیستم تک مرکزی بوده که احتیاجات عمومی این منطقه از شهر اصفهان برآورده می‌شده است
  • با افزایش تمرکز صنایع یک سری نقاط اسکان جمعیت به وجود آمده است که به علت شکل گیری بدون برنامه فاقد انسجام و امکانات لازم به عنوان نقاط شهری درجه دوم می‌باشند و تفاوت فاحش جمعیتی با شهر اصفهان دارند.

در بخش طرح :

پیش بینی جمعیت :

جمعیت پیش بینی شده برای این منطقه در افق 25 ساله طرح ، 6/7 میلیون نفر میباشد . (انفجار جمعیتی در منطقه خواهد انجامید) درصورت اتخاذ بهترین سیاست ها و برنامه ها در جهت کنترل رشد جمعیت و پایین آوردن و متوقف کردن میزان مهاجرت به منطقه می‌توان احتمال داد که در 25 سال آینده از 4/4 ملیون نفر تجاوز نکند. برنامه ریزان طرح منطقه اصفهان اسکان بخشی از جمعیت شهری منطقه را در نقاط مسکونی روستایی و نقاط مسکونی با عملکرد غالب کشاورزی پیشنهاد داده اند.

پیش بینی بخش آب :

منطقه اصفهان علی رغم آنکه سهم اصلی منابع قابل استفاده آب استان و به خصوص زاینده رود را در اختیار دارد ، از نظر آب در حال حاضر در مضیقه است . در آینده با بهره برداری از تونل دوم و سوم کوهرنگ به حجم آب زاینده رود اضافه شده و بدین ترتیب سهم منطقه از آب زاینده رود به طور کلی افزایش خواهد یافت. به موازات این امر با افزایش کارائی آب در بخش کشاورزی و با توسعه منطقی صنایع منطقه درجهت ایجاد صنایعی که مصرف آب آن‌ها کم است، می توان امیدوار بود که آب مورد نیاز منطقه در آینده تامین شود.

طرح جامع منطقه اصفهان

منطقه اصفهان از دو ناحیه شهری-صنعتی به فاصله حدود 40 کیلومتر از یکدیگر یکی به مرکز شهر اصفهان و دیگری به مرکز کارخانه ذوب آهن و یک ناحیه کشاورزی به محور زاینده رود تشکیل شده است. استخوان بندی طرحی که برای منطقه ارائه شده بر استخوان بندی موجود منطقه پایه گذاری شده است . بیشترین کوششی که به عمل آمده آن است که این دو ناحیه شهری-صنعتی به طریقی رشد داده و ساماندهی گردند که عمود بر محور کشاورزی باشند تا کمترین صدمه را به کشاورزی منطقه که طبیعتا موازی با رودخانه است، وارد نمایند. این امر در عین حال از متصل شدن این دو ناحیه به یکدیگر که به طور قطع جدی ترین خطر برای منطقه است، جلوگیری می‌کند.

اگر برای درس‌های «طرح‌ریزی شهری و منطقه‌ای»، «طرح جامع» یا مطالعات موردی اصفهان به یک فایل آماده ارائه نیاز دارید، این پاورپوینت ۴۵ اسلایدی با جمع‌بندی دقیق شناخت، تحلیل و راهبردهای پیشنهادی طرح، یک منبع کاربردی و منسجم است.

برای مشاهده سایر پژوهش های بخش  برنامه ریزی منطقه ای در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته شهرسازی در دروس مختلف به این لینک موجود است.