پروژه تحلیل ویژگی‌های کالبدی و اجتماعی قلعه آبکوه مشهد | ارائه راهبردهای بهبود با 35 شیت تحلیلی

قلعه آبکوه یکی از سکونتگاه‌های قدیمی شهر مشهد است که امروزه در میان بافت جدید شهری قرار گرفته و به دلیل موقعیت مکانی ویژه خود از اهمیت زیادی در مطالعات طراحی شهری برخوردار است. بررسی ویژگی‌های کالبدی و اجتماعی این محدوده می‌تواند در شناخت بهتر ساختار محله و ارائه راهکارهایی برای بهسازی و بازآفرینی شهری نقش مهمی ایفا کند.

قلعه آبکوه یک مجموعه سکونتگاهی یکپارچه در مرکز شهر مشهد و در فاصله ۷ کیلومتری غرب حرم امام رضا(ع) واقع شده است. قبل از گسترش افقی شهر مشهد از دهه ۱۳۵۰ به بعد این محدوده، روستایی در شمال غربی مشهد بوده است. مساحت این محدوده حدود 26 هکتار می باشد.

قلعه آبکوه درحال حاضر با بافتی ارگانیک، نسبتا فرسوده و بسیارمتراکم در میان بافت جدید شهر مشهد قرار گرفته است، از جانب شرق به بلوار شهید صادقی (سازمان آب)، از جنوب به بلوار دستغیب و خیابان فلسطین و از شمال به خیابان آپادانا وهجرت منتهی می شود. این محله در حد فاصل محلات مرفه نشین شهر مشهد یعنی بلوار سجاد، راهنمایی و خیابان فلسطین قرار گرفته است و همواره به علت داشتن موقعیت مناسب برای کارهای تجاری مورد توجه شهرداری و سایر سازمان ها بوده است.

محدوده مورد مطالعه ی این پژوهش در جنوب شرقی محله آبکوه قرار دارد. این محدوده از جنوب به خیابان اصلی شهید دستغیب، از شمال به خیابان شهید صادقی ۲ ، از غرب و شمال غرب به کوی دستغیب ۱۳ و از شرق وجنوب شرق به دستغیب ۹ منتهی می شود. این محدوده به لحاظ تاریخی، مرزبین دو روستای سعدآباد و آبکوه می باشد، که بیشتر در محدوده روستای سعد آباد قدیم قرار دارد.

به طور کلی این محدوده به لحاظ کالبدی به دلایل مختلف، ازجمله قدیمی بودن بافت و همچنین ساخت و سازهای غیر اصولی و بعضا غیرقانونی، دچار فرسودگی می باشد. گفتنی است با وجود فرسودگی کالبدی ونگاه منفی به لحاظ امنیتی و اجتماعی، این محدوده از ارزش های اجتماعی که نزدخودساکنین شناخته شده اند نیز برخوردار می باشد.

در ادامه ویژگی های کالبدی واجتماعی این محدوده به صورت دقیق و موشکافانه در قالب ابعاد مختلف طراحی شهری، در این پروژه مورد بررسی قرار می گیرد. در انتها نیز برای بهبود وضعیت کالبدی وحفظ هویت اجتماعی در این محدوده راهبردهایی داده می شود.

در این پروژه، محله قلعه آبکوه به‌عنوان یکی از بافت‌های قدیمی و نسبتاً فرسوده شهر مشهد مورد مطالعه قرار گرفته است. این محدوده که پیش از گسترش شهر مشهد یک روستا در شمال غربی شهر بوده، امروزه با بافتی ارگانیک، متراکم و قدیمی در میان محلات جدید شهری قرار گرفته است. با وجود مشکلاتی همچون فرسودگی کالبدی، ساخت‌وسازهای غیر اصولی و برخی چالش‌های اجتماعی، این محله همچنان دارای ارزش‌های اجتماعی و هویت محلی قابل توجهی است. در این پروژه با استفاده از تحلیل‌های طراحی شهری، ویژگی‌های کالبدی و اجتماعی محدوده بررسی شده و در نهایت راهبردهایی برای بهبود وضعیت محیطی، ارتقای کیفیت فضایی و حفظ هویت اجتماعی ارائه گردیده است. این مجموعه شامل 35 شیت تحلیلی با فرمت JPG بوده و می‌تواند برای دانشجویان معماری، شهرسازی، طراحی شهری و مطالعات بازآفرینی شهری بسیار کاربردی باشد.

برای مشاهده و بهره مندی از اطلاعات تکمیلی می توانید به خرید فایل پیوست این پژوهش، شامل 35 شیت با فرمت JPG اقدام نمایید.

برای مشاهده سایر پژوهش های بخش  پروژه های شهرسازی در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته شهرسازی در دروس مختلف به این لینک موجود است.