مقاله راهکارهای افزایش کارایی پیاده‌راه‌ها برای معلولین | اصول مناسب‌سازی فضاهای شهری (8 صفحه Word)

طراحی و مناسب‌سازی فضاهای شهری برای همه اقشار جامعه، به‌ویژه افراد دارای معلولیت، یکی از اصول مهم در برنامه‌ریزی و طراحی شهری محسوب می‌شود. پیاده‌راه‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی شهر باید به گونه‌ای طراحی شوند که امکان دسترسی ایمن، راحت و مستقل را برای افراد دارای محدودیت‌های حرکتی فراهم کنند.

در این پژوهش، در 8 صفحه به صورت فایل Word ، به  بررسی و تحلیل راهکارهایی به منظور افزایش کارایی پیاده راه ها برای معلولین پرداخته شده است. در ادامه لیستی از اهم مواردی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است را می توانید مشاهده کنید:

• • مقدمه
  • مبانی علمی
    • معلولین و پیاده راه ها
    • راهکارهای پیشنهادی
  • جمع بندی
  • منابع و مآخذ

یکی از موارد بهبود فضاهای شهری، ایجاد بسترهای فضایی و کالبدی مطلوب برای استفاده همه اقشار جامعه از امکانات آن می باشد. معلولین جسمی یکی از این گروه افراد جامعه شمرده می شوند که مانند سایرین نیازمند استفاده راحت و ایمن از دسترسی ها، کاربری ها، شرکت در فعالیت های جمعی و …. می باشند. اما در کشور ما، بسیاری از پیاده راه ها به عنوان یکی از فضاهای شهری باارزش، شرایط مناسب برای برآوردن نیازهای معلولین را فراهم نیاورده است، و در نهایت این گروه را وادار به استفاده از وسایل نقلیه شخصی، وابسته شدن به دیگران برای انجام کارهایشان، کاهش ارتباط های اجتماعی و در نهایت دور ماندن از جامعه می کند.

در این راستا با هدف افزایش کارایی پیاده راه ها، راهکارهایی پاسخده از چگونگی دسترسی به پیاده راه ها، نوع مبلمان و زیرفضاهای داخل پیاده راه ها تا توجه به ایجاد دیدومنظرها از دید معلولین، بیان خواهد گردید.

سه گونه فعالیت های معلولین به عنوان عابران پیاده:

• • فعالیت های ضروری: که کمابیش اجباری هستند و شامل فعالیت های روزمره مردم چون آمدوشد به محل کار و مدرسه یا خرید کردن می شوند. فرد در هر شرایطی ناگزیر به انجام این فعالیت هاست( پاکزاد، 1388: 41).
  • فعالیت های اختیاری ( فراغت شهری ): مجموعه فعالیت هایی که به هنگام وجود شرایط اقلیمی، جذابیت و دعوت کنندگی محیط پیرامون، به وقوع می پیوندند. این گونه فعالیت ها نسبت به کیفیت حساس اند و تنها در شرایطی رخ می دهند که کیفیت محیطی مطلوب باشد( گل، 1381: 5).
  • فعالیت های اجتماعی: انجام این فعالیت ها منوط به حضور افراد دیگر در فضاهاست و اصولا خارج از صورت جمعی امکان پذیر نیستند. مانند فعالیت های نمایشی، مراسم عزاداری، تظاهرات، مراسم چهارشنبه سوری و … ( پاکزاد، 1388: 42).

راهکارهای پیشنهادی

با توجه به معیارهای زیر، در این بخش به بیان راهکارهای پیشنهادی در رابطه با افزایش کارایی پیاده راه ها برای معلولین پرداخته شده است.

1- دسترسی ایمن و راحت معلولین به پیاده راه ها :

1-1- تعیین محل های مخصوص پارک خودروهای معلولین در حاشیه پیاده روها: فضای مخصوص پارکینگ وسایل نقلیه معلولین را تا حد امکان در نزدیکی ساختمان یا در ورودی (مخصوصا در نزدیکی ورودی اماکن عمومی و پرتردد) قرار دهید. و برای تامین دسترسی به هر دو در وسیله نقلیه، دو رمپ در دو طرف فضای پارکینگ در نظر بگیرید.

در طراحی رمپ هایی که ساخته می شود، باید چند عامل را در نظر داشت:

• • ایجاد علامت هایی برای نابینایان در نقطه اتصال رمپ با خیابان یا مسیر رفت و آمد وسایل نقلیه
  • مسطح بودن رمپ و عدم فرورفتگی در سطح آن
  • استفاده از مصالح خاص جهت تامین کشش صندلی چرخدار

1-2- عریض نمودن پیاده روهایی با عرض مناسب : حداقل پهنا برای عبور دو صندلی چرخدار 1525 میلیمتر می باشد (برجیان،جغتایی،1385: 38). در صورت قرارگیری مبلمان شهری و خدمات و تسهیلاتی از جمله کاربری های تجاری و..، ایجاد حریم و پیش فضایی که در امتداد حرکت معلولین نباشد نیز ضروری می باشد.

2- پیوستگی میان مسیرهای پیاده برای راحتی عبور معلولین میان پیاده راه ها :

مسیرهای پیاده باید طوری برنامه ریزی شوند که نقطه آغاز و پایانشان یکی، و شبکه ای بهم پیوسته باشند (برای تثبیت حس امنیت و جلوگیری از سردرگمی در فضا) (رفیعی،1388: 116).

با توجه به حجم بالای اطلاعات پژوهش ، در این بخش تنها به ارائه گزیده ی کوتاهی از مطالب اکتفا شده است. برای مشاهده و بهره مندی از اطلاعات تکمیلی می توانید به فایل پیوست این پژوهش مراجعه کنید .

منابع مورد استفاده در این پژوهش به شرح زیر است :

کتاب:

• • برجیان، منصور و جتایی، بهزاد (1385) “مناسب سازی اماکن عمومی و تجاری(برای افراد دارای معلولیت) “، چاپ اول، تهران، انتشارات فنون معاصر
  • پاکزاد، جهانشاه (1388) “مبانی نظری و فرایند طراحی شهری”، چاپ سوم، تهران، انتشارات شهیدی
  • رئیسی دهکردی، بهمن (1376) “معلولان و سد  معبرهای معماری و ساختمانی”، چاپ اول، تهران، انتشارات سازمان حمل و نقل و ترافیک
  • سورنسی، رابرت جیمز (1370)  “معماری برای معلولان”، ترجمه فرح حبیب و راما فیاض، چاپ اول، جلد1، تهران، مرکز نشر دانشگاهی تهران
  • کارگری، ملیحه (1370) “معلولان و پارک ها”، چاپ اول، تهران، انتشارات واحد آموزش و تحقیقات سازمان پارک ها
  • گل، یان (1389) “فضاهای عمومی و زندگی جمعی”،  ترجمه علی غفاری و محمد صادق سهیلی پور، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

پژوهش ها و پایان نامه ها:

• • رفیعی، فرخنده(1385)”ارتقا کیفیت فضاهای شهری با تاکید بر حضور سالمندان (نمونه موردی: محدوده پارک خلدبرین شیراز)”، پایان نامه کارشناسی ارشد طراحی شهری، تهران، دانشگاه علم و صنعت
  • سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور (بی تا)”دانشنامه مدیریت شهری و روستایی”، جلد 1، تهران

مقاله:

• • تقوایی، مسعود و دیگران (1389) “بررسی و ارزیابی وضعیت پارک های شهر اصفهان بر اساس معیارها و ضوابط موجود برای دسترسی معلولان و جانبازان”، در مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره 2، بی جا
  • حجتی، اسماء (1386) “معیارهای طراحی پارک برای معلولین”، نشریه الکترونیکی معماری منظر، بی جا

سایت اینترنتی:

• • www.ommid.com T,5/2/1390

برای مشاهده سایر پژوهش های بخش  پروژه های شهرسازی در سایت آزمایشگاه اندیشه شهری میتوانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین سایر پروژه های مربوط به رشته شهرسازی در دروس مختلف به این لینک موجود است.